Tagarchief: nieuws

Film maakt drieluik over de kaaisjouwers compleet

NIJMEGEN Na het boek en het standbeeld op de Nijmeegse Waalkade, is binnenkort ook een film over de Nijmeegse kaaisjouwers te zien. Voor initiatiefnemer Frank Antonie van Alphen is hiermee zijn drieluik over deze hardwerkende en vaak vergeten arbeiders voltooid.

De film maakt volgens Frank Antonie zijn boek ‘De Kaaisjouwers, een hard leven aan de Waal’ visueel en maakt herinneringen tastbaar. ‘Zo vertelt kaaisjouwerszoon Wim van Megen vol trots en geëmotioneerd over de herinneringen die hij heeft aan zijn vader (De Bult) Misschien maakt de film nog wel duidelijker hoe ongelofelijk hard de kaaisjouwers hebben gewerkt en hoeveel pijn het doet dat er op ze werd neergekeken.’

Niet ouder dan 50
Zo’n 20 tot 30 Nijmeegse kaaisjouwers deden hun zware werk in het interbellum, de tijd tussen de Eerste en Tweede Wereldoorlog. Het waren mannen uit de benedenstad, de plek van de allerarmsten, waar ook de hoeren, muzikanten en spiritusdrinkers woonden. Mannen als de Lange van Benthem, Rooie Jan, de Kluut, de Kiep, Sneetje, de Scheve Schoen, Dolle Graot en de Bult sjouwden in en uit scheepsruimen met zakken van 50 tot 80 kilo. Het werk was zo zwaar, dat de meesten niet ouder werden dan 50. Na de Tweede Wereldoorlog namen hijskranen het werk over en verdwenen de kaaisjouwers uit beeld.

Om de kaaisjouwers te eren onthulde burgemeester Hubert Bruls van Nijmegen vorig jaar september op de Nijmeegse Waalkade het beeld De Kaaisjouwer. Kunstenaar Margriet Hovens maakte het als ode aan de mannen.

Film in coronatijd
Moiety Film van Anne van Riel en Sabine Eijkholt maakte de film naar het boek van Frank Antonie. Materiaal uit het boek werd aangevuld met historisch beeldmateriaal. De opnames begonnen in de zomer van vorig jaar. ‘We hebben gefilmd op het schip van de broer van Frank Antonie en op de plezierboot van Jos Geutjes’, vertelt Sabine. ‘Jos is telg van een van de twee laatste parlevinkers van Nijmegen. Ook was hij kapitein van de Nijmeegse Pannenkoekenboot.’ Ondanks corona gingen de opnames goed. ‘We hebben ons goed kunnen houden aan de coronaregels. Gelukkig waren we precies op tijd klaar. Omdat mensen inmiddels nog maar één persoon bezoek mogen ontvangen. Dat was erg lastig geworden.’

Aan de film werkten naast Frank Antonie van Alphen, Anne van Riel en Sabine Eijkholt, Jos Geutjes, Otto van Alphen, havenmeester Gerard Hendriks, Wim van Megen en cafébaas Gert de Graaf van café In De Blaauwe hand, het oudste café van Nijmegen sinds 1542 mee.

Te zien
De film Kaaisjouwers is op 9 februari vanaf 17.20 uur te zien bij Omroep Gelderland. De film wordt vervolgens ieder uur herhaald en is vanaf dan ook online te bekijken via de website van Omroep Gelderland.

Aqualink is dé vereniging van watergebonden bedrijven in Oost-Nederland. Meld u nu aan als lid. Volg ons op Twitter en Facebook.

CoVadem bereikt mijlpaal van 250 metende schepen

AMSTERDAM Binnen twee jaar 250 aangesloten metende schepen, dat was het doel bij de start van CoVadem Services op 1 januari 2019. Half november werd die mijlpaal bereikt. Daarmee verzamelt het varend meetnet ruim voldoende gegevens voor betrouwbare informatie en voorspellingen over waterdieptes op de Rijn en Waal. Er wordt nu ook gewerkt om de bodem van andere rivieren in kaart te brengen.

CoVadem maakt ‘varen met voorkennis’ mogelijk. Het brengt actuele waterdiepten in kaart door de gegevens van diepte- en beladingsmeters van aangesloten schepen te verrijken met slimme big data-technieken. Met die informatie weet een schipper exact wat de waterdiepte is rondom het schip en over het gehele traject naar zijn bestemming.

Veel data dankzij veel schepen
Een van de opgaven voor CoVadem was voldoende schepen te vinden voor het varende meetnet. Voor betrouwbare informatie van de rivierbodem was het nodig om veel data te verzamelen. Daarvoor zochten de oprichters 250 metende schepen. Het streven was dat aantal voor 1 januari 2021 te bereiken. Half november werd dat doel gehaald. Inclusief de niet-metende schepen, maken ruim 300 schippers nu gebruik van de waterdieptegegevens in hun Inland ECDIS viewer.

Onder de deelnemers zijn vele particuliere binnenvaartondernemers, maar ook rederijen als HGK, Chemgas, Bosman Container Shipping, Dubbelman, Somtrans, Danser en Interstream Barging. Ook partijen als Rijkswaterstaat en Havenbedrijf Rotterdam rustten een deel van hun vaartuigen uit met de CoVadem Box, die de gemeten waterdieptes aan boord registreert en doorstuurt voor analyse en verwerking.

Abonnement
Scheepseigenaren hoeven zelf geen grote investering te doen. CoVadem werkt op basis van een abonnement. Er zijn ook geen ingewikkelde of kostbare installaties nodig. Het concept benut gegevens en technieken die in feite al voorhanden zijn, maar tot voor kort alleen per individueel schip gebruikt werden: de metingen van de dieptemeter. Alle meetgegevens van de honderden schepen in het varende meetnet worden voortdurend verzameld en gecombineerd. Zo profiteren klanten van de – anoniem verzonden – gegevens van de schepen die voor hen varen.

De informatie over de waterdieptes maakt het mogelijk om veiliger en zuiniger te varen. De accurate prognoses stellen schippers ook in staat om beter in te schatten wat de optimale diepgang is en ze kunnen dus bijvoorbeeld meer lading meenemen.

CoVadem Smart Navigation
Vanaf het begin waren de gegevens al beschikbaar via het persoonlijke online Smart Dashboard. Sinds eind oktober is er voor de Rijn en Waal ook een waterdieptekaart in de Inland ECDIS-viewers van Periskal en Tresco. Met deze CoVadem Smart Navigation-module krijgen schippers de real time-informatie over waterdiepten in hun stuurhuis: geïntegreerd in de elektronische vaarkaart.

Ze ontvangen dagelijks een update van de dieptedata, gebaseerd op de metingen van de schepen die voor hen uit varen. De verwerking in de elektronische vaarkaart gebeurt automatisch. De dieptekaart van CoVadem is naadloos geïntegreerd in de Inland ECDIS-viewers. Net als de andere lagen. In één blik zie je tijdens het varen alle gewenste informatie.

Coöperatieve vaardieptemetingen
CoVadem is er voor en door de binnenvaart. De naam is afkomstig van ‘coöperatieve vaardieptemetingen’. Na jaren van onderzoek naar zo’n collectief opgezet systeem, mede met steun van Rijkswaterstaat, MARIN, Deltares, Bureau Telematica binnenvaart, Autena Marine, overheden en binnenvaartbedrijven, bleek voor de verwezenlijking van de visie een zelfstandig bedrijf nodig.

Meeuwis van Wirdum, Henk van Laar en Desiré Savelkoul, durfden die uitdaging aan en richtten medio 2018 CoVadem Services op. Zij pasten het concept aan om het op de markt te kunnen brengen, maar nog steeds vanuit de coöperatieve gedachte.

Voor iedereen
De waterdieptegegevens van CoVadem zijn beschikbaar voor de hele binnenvaart. Ook voor vaartuigen zonder dieptemeter. Metende schepen krijgen korting op het abonnement. Alle schippers kunnen gebruikmaken van het dashboard of de waterdieptekaart in hun Inland ECDIS-vierwer. Smart Navigation is nu al beschikbaar op de Waal en de Rijn, tussen Rotterdam en Bazel. Het vaargebied wordt stapsgewijs uitgebreid naar andere rivieren.

Kijk voor informatie en de tarieven op www.covadem.com.

Aqualink is dé vereniging van watergebonden bedrijven in Oost-Nederland. Meld u nu aan als lid. Volg ons op Twitter en Facebook.

 

Kaaisjouwer staat op de Nijmeegse Waalkade

NIJMEGEN Burgemeester Hubert Bruls van Nijmegen heeft vrijdag 4 september op de Nijmeegse Waalkade het beeld van de kaaisjouwer onthuld. Kunstenaar Margriet Hovens maakte het drie meter hoge beeld dat een ode is aan de mannen die de lading op de Nijmeegse Waalkade uit de schepen laadden en losten. Vrijdag werd ook een begin gemaakt met een documentaire over de kaaisjouwers.

De Nijmeegse verhalenschrijver en schipperszoon Frank Antonie van Alphen nam het initiatief om te komen tot het kunstwerk. Stichting de Nijmeegse Kaaisjouwer zamelde bij bedrijven meer dan 100.000 euro in om het beeld tot stand te brengen. Het beeld dat tegenover Museum De Bastei op de kade in de Lindenberghaven staat, moest volgens het comité van aanbeveling en de medefinanciers Irene van Dongen en Wilie Verberck bijdragen aan de rehabilitatie van een van de zwaarste beroepen en aan het cultureel erfgoed voor de stad Nijmegen.

Tot 80 kilo
De 20 tot 30 Nijmeegse kaaisjouwers laadden en losten in het interbellum, de tijd tussen de Eerste en de Tweede Wereldoorlog, de schepen aan de Waalkade. Het waren mannen uit de benedenstad, de plek van de allerarmsten waar de nietsnutten, de verarmde welgestelden, de noeste arbeiders, de hoeren, muzikanten, spiritusdrinkers en dus ook de kaaisjouwers in alle armoede huisden. Mannen als de Lange van Benthem, Rooie Jan, de Kluut, de Kiep, Sneetje, de Scheve Schoen en Dolle Graot sjouwden met zakken van 50 tot 80 kilo. Na het werk strompelden de mannen terug naar huis. De vrouwen verzorgden daar met speciale vetkaarsjes of groene zeep hun stuk gedragen ruggen en bovenbenen. Een flinke borrel moest ervoor zorgen dat nog niet werd gedacht aan de dag van morgen.

Sloddervos
Het ergste werk voor de kaaisjouwers was het lossen van schepen met cement of slakkenmeel. Deze stoffige lading veroorzaakte pijnlijke oogleden en het stof koekte door het zweet vast in de lichaamsharen. Het was zo’n zwaar werk dat ze niet ouder werden dan een jaartje of vijftig.

Het werk van de kaaisjouwers verdween uiteindelijk na de Tweede Wereldoorlog. Steeds meer hijskranen namen het werk over en de kaaisjouwers verdwenen langzaamaan uit beeld. Kaaisjouwers konden alleen maar tillen, en de techniek had ze werkloos gemaakt.
Overigens wordt het echte Nijmeegse woord kaaisjouwer nog steeds gebruikt in de Benedenstad. Nu voor iemand die eruit ziet als een sloddervos.

Beeld, boek en film
Frank Antonie van Alphen dook eerder al in het verhaal van de arme kaaisjouwers en schreef er een boek over. Ook geeft hij in Nijmegen stadswandelingen langs de kade en de Oude Haven, door de Benedenstad, waarin de geschiedenis van de Nijmeegse benedenstad en de Waalkade aan de orde komen. Hij vertelt dan tevens over het leven van de kaaisjouwers en hun barre leefomstandigheden. Zijn idee voor een documentaire is inmiddels ook van de grond gekomen. De opnamen zijn vrijdag 4 september begonnen. Begin volgend jaar moet de film gereed zijn.

Het boek ‘De kaaisjouwers een hard leven aan de Waal’ is uitgegeven door de Stadse Wal, email: redactie@destadsewal.nl en is verkrijgbaar in de Nijmeegse boekhandel. (Foto’s Desiré Savelkoul)

Pannenkoekenboot vaart na aanvaring weer

NIJMEGEN De pannenkoekenboot in Nijmegen vaart na de aanvaring van dinsdag weer. Vanaf zaterdag kunnen er weer pannenkoeken worden gegeten. De boot kwam dinsdag in aanvaring met een binnenvaarttanker. Er vielen geen gewonden en op de pannenkoekenboot waren enkel glasscherven te betreuren.

De aanvaring gebeurde nadat een schroef van de pannenkoekenboot uitviel. De kapitein van de boot wist een zware aanvaring te voorkomen door de boegschroef te gebruiken. Omdat de boot niet op eigen kracht verder kon varen, haalde Rijkswaterstaat de passagiers van het schip. Ze werden met bussen van de verkeerspost naar het centrum van Nijmegen gebracht. De tanker kon haar reis vervolgen.

Aqualink is dé vereniging van watergebonden bedrijven in Oost-Nederland. Meld u nu aan als lid.